O gwarancji jakości

Kupiona przez nas rzecz zawsze objęta jest gwarancją. Za wadliwy towar odpowiada sprzedawca, albo gwarant, określony w dokumencie gwarancyjnym.

W powszechnym rozumieniu gwarancją nazywane są wszelkie uprawnienia konsumenta wobec producenta lub sprzedawcy do nieodpłatnej naprawy lub wymiany zakupionego towaru na niewadliwy. Bierze się to z faktu, że przez bardzo długi czas (do 1992 r.) każdy zakupiony towar z mocy prawa objęty był gwarancją. Zakorzeniony w świadomości kupujących nierozerwalny i wyłączny związek uprawnień konsumenta z roszczeniami za wady towaru wobec sprzedawcy lub producenta z gwarancją jakości powoduje wiele nieporozumień.
Kupując towar nie objęty gwarancją (obecnie zdarza się to bardzo często), kupujący bywa niejednokrotnie przekonany, że dokonuje zakupu na własne ryzyko – z wyłączeniem jakiejkolwiek odpowiedzialności sprzedawcy czy też innych osób za ewentualne wady zakupionej rzeczy. Często zdarza się, że sami handlowcy utwierdzają swoich klientów w tym błędnym przekonaniu, określając brak gwarancji jakości towaru jako wyłączenie odpowiedzialności sprzedawcy za wady sprzedanej rzeczy.

Przykład: Pan Kowalski zakupił w sklepie obuwniczym parę butów. Na jego pytanie skierowane do sprzedawcy, czy buty te objęte są gwarancją jakości, otrzymał odpowiedź przeczącą, zgodnie zresztą ze stanem faktycznym. Po kilkutygodniowym okresie użytkowania buty uległy rozklejeniu, więc pan Kowalski zwrócił się do tegoż sprzedawcy z reklamacją zakupionego obuwia – żądając jego nieodpłatnej naprawy. Sprzedawca odmówił przyjęcia reklamacji, powołując się na nie udzielenie przez producenta gwarancji jakości na ten towar.

Czy sprzedawca ten postąpił właściwie?
Nie, gdyż w takich przypadkach każdy kupujący może w razie potrzeby skorzystać ze swoich uprawnień wobec sprzedawcy, wynikających z odpowiedzialności tegoż za niezgodność zakupionego towaru z zawartą umową.
Obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. przepisy prawa cywilnego (ustawa z dnia 27.07.2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego), traktują gwarancję jakości w sposób marginalny, koncentrując się na wspomnianej wyżej odpowiedzialności sprzedawcy wobec konsumenta wynikającej z niezgodności towaru z umową.
Oba instrumenty prawne, pomimo zbieżności dotyczącej podmiotu objętego ochroną (konsumenta), jak też ich nierozerwalnego związku z umową sprzedaży rzeczy ruchomych (towarów) lub usług, wynikają z całkowicie różnych podstaw prawnych i odmiennie chronią interesy i prawa konsumenta. Instrumenty te różni między innymi adresat roszczeń konsumenta: w przypadku odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność towaru – będzie to zawsze przedsiębiorca, od którego ten towar zakupiono, natomiast w przypadku gwarancji – ten, kto gwarancji udzielił; najczęściej jest to producent lub importer, bardzo rzadko – sprzedawca.

Odpowiedzialność sprzedawcy za zgodność towaru z zawartą umową wywodzona jest bezpośrednio z przepisu wspomnianej ustawy i zarówno sprzedawca jak też konsument nie mają wpływu na zakres tych zobowiązań, nie mogą jej wyłączyć, zawiesić lub ograniczyć w drodze czynności prawnej (np. odrębnej umowy).
Gwarancja natomiast nie obowiązuje z samego faktu zawarcia umowy sprzedaży, lecz jest odrębnym zobowiązaniem gwaranta (producenta, sprzedawcy, importera itp.) do określonych zachowań w razie wystąpienia wad w zakupionej rzeczy,
Musi posiadać formę pisemną – jako dokument określający uprawnienia i obowiązki konsumenta i być dołączona do zakupionego towaru.

Pamiętać należy, że gwarancja jakości nie jest zobowiązaniem samodzielnym, gdyż związana jest z zawartą umową sprzedaży, więc tzw. karta gwarancyjna powinna być wydana kupującemu łączne z dokumentem potwierdzającym zakup (paragonem, kwitem kasowym, rachunkiem itp.).
Porównanie scharakteryzowanych wyżej instrumentów ochrony konsumentów zawiera niniejsza tabela:
 

Ustawa pozostawia gwarantowi dużą swobodę kształtowania treści udzielanej gwarancji, z której wynikają uprawnienia kupującego.

Określa jedynie formę jej udzielenia (na piśmie) oraz ogólne zobowiązania gwaranta, z tego powodu należy zawsze przed dokonaniem zakupu towaru objętego gwarancją zapoznać się z treścią jej warunków zawartych w karcie gwarancyjnej.
Często zdarza się, że sprzedawca nie jest zobowiązany wobec konsumenta do jakichkolwiek czynności z dołączonej do towaru gwarancji, więc korzystając z niej konsument będzie zobowiązany dostarczyć reklamowany towar (na swój koszt i ryzyko) do punktu serwisowego, co może przysporzyć znacznych niedogodności.

Niezależnie od treści merytorycznej, prawidłowo sporządzony dokument gwarancyjny powinien zawierać:
- nazwę i adres gwaranta oraz sklepu , gdzie towar zakupiono,
- datę zakupu towaru (lub jego wydania kupującemu),
- okres, na jaki gwarancja została udzielona,
- warunki odpowiedzialności gwaranta wobec konsumenta.

Obowiązujące przepisy prawa cywilnego przyznają konsumentowi swobodę wyboru pomiędzy realizacją uprawnień z odpowiedzialności sprzedawcy za niezgodność towaru z umową oraz gwarancji.
Swoboda ta dotyczy całego okresu obowiązywania uprawnień, a wybór jednego z nich wiąże konsumenta tylko w stosunku do konkretnej reklamacji. Z chwilą wystąpienia następnej wady wybór uprawnienia leży po stronie nabywcy. Ograniczenie to oznacza, iż nie jest możliwe dochodzenie praw konsumenckich jednocześnie z odpowiedzialności sprzedawcy i gwarancji, jednakże za każdym razem – w odniesieniu do kolejnej stwierdzonej wady rzeczy nabywca ma mozliwość oceny, co jest dla niego korzystniejsze: ta odpowiedzialność, czy gwarancja?
Na pytanie to nie ma jednoznacznej odpowiedzi, gdyż każda sytuacja jest inna i każda wymaga indywidualnej oceny.

 

23.05.2006 r.

2007 © Starostwo Powiatowe w Kluczborku